Tự tin chăm con khi là sản phụ F0
Tại 2 bệnh viện áp dụng mô hình để sản phụ mắc Covid-19 tự tay chăm con sơ sinh ở TP HCM, gần 100 em bé vẫn âm tính từ khi chào đời đến lúc xuất viện cùng mẹ
Theo bác sĩ chuyên khoa II Trần Ngọc Hải, Phó Giám đốc Bệnh viện (BV) Từ Dũ (TP HCM), con của các bà mẹ mắc Covid-19 thực ra là những đứa trẻ "an toàn" nhất. Nếu mẹ được trực tiếp chăm sóc, cho con bú ngay khi còn là bệnh nhân Covid-19, kháng thể trong cơ thể em bé có thể đủ để bảo vệ khỏi bệnh trong khoảng 6 tháng đầu đời.
Thao tác da kề da
TP HCM là nơi mô hình mẹ mắc Covid-19 tự chăm con sơ sinh âm tính được áp dụng từ rất sớm (ngay trong đợt bùng phát dịch Covid-19 vừa qua) và bước đầu đạt được những kết quả rất tích cực.
Thống kê tại Khoa Phụ sản BV Điều trị Covid-19 Trưng Vương từ khi áp dụng mô hình (ngày 25-6) đến nay, đã có hơn 30 em bé chào đời và được bà mẹ F0 tự tay chăm sóc trong khu điều trị, toàn bộ đều âm tính cho tới ngày xuất viện.
Còn tại BV Điều trị Covid-19 Từ Dũ (thuộc BV Từ Dũ), mô hình được áp dụng từ ngày 16-8 và đã đón hơn 60 cặp mẹ - con đặc biệt như vậy, hầu hết các bé cũng âm tính.
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, người mẹ mắc Covid-19 nên ở chung phòng với bé sơ sinh, cho trẻ bú mẹ hoàn toàn và giữ da kề da để giúp trẻ phát triển tốt hơn. Người mẹ nên đeo khẩu trang y tế, rửa tay trước và sau khi chạm vào bé, giữ cho các bề mặt xung quanh mẹ và bé luôn sạch sẽ.
Sản phụ F0 tự tay chăm con sơ sinh tại Bệnh viện Từ Dũ (TP HCM) với sự hỗ trợ của nữ hộ sinh
TS-BS Lê Thanh Chiến, Giám đốc BV Điều trị Covid-19 Trưng Vương, cho biết hướng dẫn từ các cơ quan y tế trên thế giới đều không yêu cầu tách rời em bé khỏi sản phụ mắc Covid-19. Việc được da kề da sớm, được bú mẹ sớm hoàn toàn tốt cho trẻ. Thực tế đã chứng minh trẻ sơ sinh rất khó bị lây SARS-CoV-2 từ mẹ.
"Con của người mẹ mắc Covid-19 cũng như mọi đứa trẻ bình thường khác, vì vậy nên được chăm sóc như bình thường. Chỉ trừ những trường hợp người mẹ mắc Covid-19 quá nặng, không tự chăm sóc con được, còn lại toàn bộ sản phụ đủ sức khỏe đều có thể tự tay chăm con an toàn với các biện pháp 5K cơ bản" - TS-BS Lê Thanh Chiến nói.
Theo ghi nhận tại Khoa Phụ sản BV Điều trị Covid-19 Trưng Vương, các sản phụ được yêu cầu đeo khẩu trang, vệ sinh cơ thể trước mỗi lần tiếp xúc với con. Khi sản phụ làm những việc khác thì bé được đặt trong nôi cách giường 2 m. Nếu sản phụ còn mệt trong vài ngày đầu, nữ hộ sinh hỗ trợ chăm sóc bé nhưng vẫn giúp mẹ vắt sữa cho bé bú.
Tại BV Từ Dũ, sản phụ mắc Covid-19 được hướng dẫn các thao tác da kề da và cho bú an toàn ngay sau khi sinh, trong đó nhấn mạnh việc vệ sinh cơ thể và bầu ngực trước khi gần con và sau mỗi cơn ho hay hắt hơi; duy trì các biện pháp phòng vệ cơ bản cho đến khi hết thời gian tự cách ly 14 ngày sau xuất viện.
Kháng thể "vàng" từ mẹ
Một nghiên cứu mới đây tại châu Âu ghi nhận khi xét nghiệm nước bọt lúc 2 tháng tuổi trên 21 em bé âm tính đã phát hiện kháng thể chống lại protein của virus SARS-CoV-2 tăng đột biến. Kháng thể cũng xuất hiện trong sữa của các bà mẹ, tăng cao nhất từ ngày thứ 2 sau khi sinh. Nghiên cứu cho thấy trẻ cũng nhận được kháng thể qua nhau thai nhưng tỉ lệ không nhiều, thông qua việc bú sữa mẹ, trẻ nhận được lượng kháng thể rất cao và đạt được hiệu quả phòng bệnh rất tốt.
Theo bác sĩ chuyên khoa II Trần Ngọc Hải, việc để sản phụ mắc Covid-19 tự chăm con sơ sinh sẽ tác động tích cực đến tâm lý của người mẹ, tốt cho việc điều trị bệnh Covid-19 ở người mẹ, ngăn ngừa nguy cơ trầm cảm sau sinh. "Các sản phụ F0 cần thật bình tĩnh, dù phát hiện mắc Covid-19 trước hay sau sinh, khi còn ở BV hay đã về nhà, việc tự tay chăm con sẽ không có gì phải lo ngại, ngược lại sẽ tốt và an toàn cho bé" - bác sĩ Hải nhấn mạnh.
Tại BV Từ Dũ, một số trẻ sơ sinh có kết quả dương tính trong lần xét nghiệm ngay sau khi sinh nhưng các bé này đều tự khỏi sau 7-10 ngày mà không cần can thiệp bất cứ điều gì. Theo các nghiên cứu, tỉ lệ trẻ sơ sinh nhiễm bệnh dưới 0,5% và không loại trừ khả năng nhiễm từ trong bụng mẹ chứ không phải do quá trình chăm sóc.
Trước thành công của ê-kíp can thiệp bào thai khi phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa nhiều chuyên khoa, lấy người bệnh làm trung tâm và đặt sự an toàn của thai nhi lên hàng đầu. Thành quả 13 ca can thiệp bào thai thành công là kết tinh của trí tuệ, trách nhiệm và tinh thần làm việc không ngừng nghỉ của cả một tập thể y bác sĩ.
Qua theo dõi diễn tiến siêu âm tim thai, các bác sĩ nhận thấy tổn thương hiện lên ngày một rõ ràng. Trái tim thai nhi dày lên bất thường, trong khi khoang chứa ngày càng thu hẹp. Nếu chọn sinh sớm, nguy cơ tử vong sau sinh gần như chắc chắn bởi non tháng lại kèm bệnh tim phức tạp.
Không có lựa chọn nào dễ dàng.
“Bác sĩ ơi, cứu lấy con em, hết cách rồi…”
Câu nói vang lên trong phòng khám cách đây gần 2 năm đến nay vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức của BS.CKII Trần Ngọc Hải - Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ. Đó là lời cầu cứu của vợ chồng trẻ đến từ Đà Nẵng khi hay tin thai nhi mắc dị tật tim bẩm sinh nặng: tim không có lỗ van động mạch phổi, thiểu sản thất phải, nguy cơ thai lưu khá cao.
2 năm. 13 ca thông tim bào thai xuyên tử cung thành công. Những sinh linh từng được dự báo “không có cơ hội chào đời” nay đang lớn lên, bắt đầu một cuộc sống tưởng chừng đã khép lại ngay từ trong bụng mẹ.
Bệnh viện Từ Dũ tự hào là đơn vị tiên phong tại Việt Nam triển khai chương trình đào tạo Phẫu thuật Nội soi Phụ khoa theo chuẩn Châu Âu GESEA, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn và chuẩn hóa kỹ năng phẫu thuật cho đội ngũ bác sĩ trong nước, tiệm cận với nền y học tiên tiến trên thế giới. Để đạt được những thành quả này, sự quan tâm, chỉ đạo và định hướng chiến lược của Ban Giám đốc Bệnh viện đóng vai trò vô cùng quan trọng, là kim chỉ nam xuyên suốt cho quá trình phát triển chuyên môn.
Ngày 27/01/2026, Bệnh viện Từ Dũ phối hợp với Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã thực hiện thành công ca can thiệp tim bào thai lần thứ 14, cứu sống một bào thai mắc dị tật tim bẩm sinh rất nặng, có nguy cơ cao tiến triển tim một thất và thai lưu nếu không được can thiệp kịp thời.
