Thai trứng xâm lấn
Ths. Bs. Nguyễn Hoàng Lam
Khoa Ung Bướu Phụ Khoa
Thai trứng là gì?
Thai nhi bình thường sẽ do 1 noãn bình thường kết hợp với 1 tinh trùng bình thường tạo nên. Thai trứng được tạo ra từ:
- 1 noãn bất thường (noãn không có nhân hoặc nhân không hoạt động) thụ tinh với 1 hoặc 2 tinh trùng cùng lúc (thai trứng toàn phần).
- 1 noãn bình thường thụ tinh với 2 tinh trùng cùng lúc hoặc 1 tinh trùng tự nhân đôi (thai trứng bán phần).
Trong thai trứng các tế bào nhau thai sẽ phù nề, thoái hóa thành những bọc nước, kích thước từ 1mm đến vài chục mm (1-30mm).
Thai trứng xâm lấn là gì?
Thông thường, mô thai trứng sẽ nằm trong lòng tử cung và được xem là lành tính. Tuy nhiên, có khoảng 5-10% trường hợp mô thai trứng sẽ ăn lấn vào trong cơ tử cung gọi là thai trứng xâm lấn và được xem là bệnh ác tính. Biến chứng của bệnh này là thai trứng sẽ ăn thủng tử cung gây chảy máu trong ổ bụng hoặc sẽ di căn xa tạo thành những khối u ác tính. Những nơi mô thai trứng thường di căn đến là âm đạo, phổi,...
Điều trị thai trứng xâm lấn như thế nào?
Nguyên tắc chung là lấy tối đa mô trứng ra khỏi cơ thể, sau đó kết hợp với điều trị hóa chất để diệt trừ mô thai trứng có tính chất ác tính.
Việc lấy mô trứng ra khỏi cơ thể có thể dùng thủ thuật hút lòng tử cung hoặc phẫu thuật xẻ cơ tử cung để lấy khối mô trứng đối với các trường hợp còn nhu cầu sinh con, được thực hiện bởi các bác sĩ chuyên khoa có kinh nghiệm. Phẫu thuật cắt tử cung được chỉ định nếu bệnh nhân đã lớn tuổi (≥ 40 tuổi) và đủ con (có ≥ 2 con); hoặc các biến chứng ăn lấn rộng vào tử cung gây chảy máu nặng; hoặc điều trị hóa chất không hiệu quả.
Hóa chất sử dụng đầu tiên thông thường là Methotrexate kết hợp Folinic Acid. Nếu hóa chất này bị kháng thuốc trong quá trình trị liệu sẽ chuyển sang kết hợp nhiều loại hóa chất với nhau như các thuốc EMA-CO, EMA-EP,...
Thai trứng xâm lấn là bệnh ác tính, được điều trị như bệnh lý ung thư, người bệnh cần trở lại bệnh viện nhiều lần để hoàn tất quá trình điều trị. Bệnh nhân sẽ được xuất viện khi xét nghiệm beta hCG trong máu trở về bình thường. Sau xuất viện bệnh nhân cần theo dõi định kỳ beta hCG ít nhất 1 năm sau đó để phát hiện sớm các trường hợp tái phát hoặc di căn xa.
Bệnh tái phát hoặc di căn xa có thể nguy hiểm đến tính mạng. Vì vậy việc tuân thủ điều trị và theo dõi sau điều trị đối với bệnh nhân thai trứng xâm lấn là hết sức cần thiết.
Tài liệu tham khảo:
1. Gestational trophoblastic disease: Pathology, Rebecca NBaergen, MD, UpToDate , Mar 19, 2017.
2. Gestational trophoblastic neoplasia: Epidemiology, clinical features, diagnosis, staging, and risk stratification – UpToDate , Ross S
Berkowitz, MD, Sep 07, 2017
U nhú ống tuyến vú (intraductal papilloma) là một bệnh lý lành tính khá phổ biến của tuyến vú, hình thành từ sự tăng sinh của lớp biểu mô lót bên trong các ống dẫn sữa. Sự tăng sinh này tạo nên một polyp nhỏ nằm trong lòng ống tuyến. Mặc dù đa phần là lành tính, u nhú vẫn cần được theo dõi và đánh giá cẩn thận vì một số trường hợp có thể kèm theo biến đổi tiền ung thư.
Suy buồng trứng nguyên phát (Primary Ovarian Insufficiency – POI) là tình trạng buồng trứng hoạt động kém hơn bình thường ở phụ nữ dưới 40 tuổi. Khi đó, cơ thể không sản xuất đủ hormone nữ và chu kỳ kinh nguyệt trở nên thất thường, khiến việc mang thai trở nên khó khăn hơn. Không chỉ gây rối loạn kinh nguyệt và giảm khả năng sinh sản, suy buồng trứng còn ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân như xương, tim mạch và tâm lý. Việc chẩn đoán sớm và điều trị đúng hướng giúp người bệnh giảm thiểu biến chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống và chủ động lựa chọn các phương án sinh sản phù hợp.
Suy buồng trứng nguyên phát (Primary ovarian insufficiency – POI) xảy ra khi buồng trứng ngừng hoạt động bình thường trước tuổi 40. Khi đó, buồng trứng không còn sản xuất đủ lượng hormone estrogen và không phóng noãn đều đặn. Tình trạng này thường dẫn đến vô sinh. Một tên gọi khác của suy buồng trứng nguyên phát là suy buồng trứng sớm.
Tuổi sinh sản của mỗi phụ nữ là không giống nhau, phụ thuộc vào hoạt động nội tiết và phóng noãn của buồng trứng. Thông thường, mãn kinh bắt đầu ở độ tuổi từ 45 đến 55 tuổi. Tuy nhiên ở một số phụ nữ, mãn kinh xảy ra sớm hơn.
Thông thường, trứng đã thụ tinh sẽ làm tổ ở niêm mạc tử cung. Nhưng với mang thai ngoài tử cung (còn gọi là mang thai ngoài dạ con), trứng đã thụ tinh cấy và phát triển bên ngoài tử cung của bạn, ở những vị trí như ống dẫn trứng, buồng trứng, trong ổ bụng hoặc cổ tử cung. Hơn 90% trường hợp thai ngoài tử cung bám vào ống dẫn trứng. Đây là một biến chứng mang thai nguy hiểm, có thể gây chảy máu ồ ạt, sốc và thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Loãng xương là bệnh rất thường gặp ở phụ nữ lớn tuổi, sau mãn kinh. Hiện nay loãng xương đang có xu hướng gia tăng do tuổi thọ trung bình tăng và một số thay đổi trong lối sống khiến con người ít vận động.
