U nang buồng trứng
BS. Đặng Thị Phương Thảo
K. Nội soi
BUỒNG TRỨNG
Cơ quan nội tiết quan trọng ở phụ nữ
Tạo trứng để gặp tinh trùng và tạo thai
Bất kỳ tăng sinh nào ở buồng trứng sẽ tạo u buồng trứng
-
Xảy ra 12.8/100 000 phụ nữ
-
Tử trẻ gái đến phụ nữ mãn kinh
-
Đa số lành tính trong độ tuổi sinh sản
-
Nguy cơ ác tính tăng theo tuổi
TRIỆU CHỨNG
Đa số xuất hiện và diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng, hầu hết các trường hợp được phát hiện khi khám phụ khoa định kỳ hay khi làm xét nghiệm hình ảnh học vì những lý do khác:
Các triệu chứng sau có thể có khi u đã lớn
-
Xuất hiện những cơn đau: đau âm ỉ vùng bụng dưới hay đau ở những tư thế hoạt động đặc biệt, những cơn đau này rất dễ khiến cho bệnh nhân nhận định nhầm sang một số bệnh phụ khoa khác: viêm cổ tử cung, u xơ tử cung ...
-
Có thể có kinh nguyệt bất thường
-
Gây cảm giác khó chịu do chèn ép lên cơ quan lân cận gây tiểu khó hoặc táo bón…
-
Trường hợp u to nhanh, bụng chướng to, kèm sụt cân, chán ăn mệt mỏi là các dấu hiệu gợi u bệnh ác tính, cần đi khám ngay
-
Có thể có biến chứng xoắn hoặc vỡ u gây đau đột ngột, có thể kèm buồn nôn, nôn, chảy máu bên trong bụng.
Chẩn đoán u nang buồng trứng như thế nào?
Sau khi khám phụ khoa và nghĩ bạn có thể có U buồng trứng, bác sĨ có thể cho bạn làm thêm các xét nghiệm:
-
Siêu âm: đây là chẩn đoán hình ảnh học không xâm lấn, giá thành rẻ, cho biết được hình dạng, kích thước, tính chất dịch bên trong và vị trí u nang, giúp phân biệt U buồng trứng với những u ở vị trí khác chẳng hạn u xơ tử cung, nang nước cạnh vòi trứng…
-
Tìm các “dấu ấn” bướu có thể gợi ý tính ác tính của u
-
Và nếu cần thiết sẽ được chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp điện toán (CT scan)
ĐIỀU TRỊ U NANG BUỒNG TRỨNG
Theo dõi như thế nào?
-
Theo dõi bằng cách lặp lại siêu âm sau hành kinh xong để xem u có thay đổi tính chất hay kích thước hay không.
-
Nang cơ năng buồng trứng thường tự biến mất sau 1 đến 2 chu kỳ kinh mà không cần điều trị
Khi nào cần phẫu thuật?
-
Phẫu thuật thực hiện khi u to nhanh hay nghi ngờ ung thư hoặc khi u tồn tại lâu, u có triệu chứng chèn ép
-
Tùy đánh giá trước phẫu thuật mà các bác sĩ tư vấn và lựa chọn cách phẫu thuật phù hợp: nội soi hay mổ bụng hở, cắt khối u buồng trứng hay cắt phần phụ, cắt tử cung nếu kèm theo bệnh lí cần điều trị,..
U nang buồng trứng có dự phòng được không?
-
Không thể dự phòng được khối U buồng trứng.
-
Sử dụng thuốc ngừa thai, thắt hoặc cắt vòi trứng, cho con bú trên 6 tháng được ghi nhận có thể là yếu tố bảo vệ giảm nguy cơ ung thu buồng trứng
-
Vô sinh, kinh thưa, không sanh con, hút thuốc lá, buồng trứng đa nang và các yếu tố di truyền gia đình được cho là yếu tố nguy cơ cao gây ung thư buồng trứng
U nhú ống tuyến vú (intraductal papilloma) là một bệnh lý lành tính khá phổ biến của tuyến vú, hình thành từ sự tăng sinh của lớp biểu mô lót bên trong các ống dẫn sữa. Sự tăng sinh này tạo nên một polyp nhỏ nằm trong lòng ống tuyến. Mặc dù đa phần là lành tính, u nhú vẫn cần được theo dõi và đánh giá cẩn thận vì một số trường hợp có thể kèm theo biến đổi tiền ung thư.
Suy buồng trứng nguyên phát (Primary Ovarian Insufficiency – POI) là tình trạng buồng trứng hoạt động kém hơn bình thường ở phụ nữ dưới 40 tuổi. Khi đó, cơ thể không sản xuất đủ hormone nữ và chu kỳ kinh nguyệt trở nên thất thường, khiến việc mang thai trở nên khó khăn hơn. Không chỉ gây rối loạn kinh nguyệt và giảm khả năng sinh sản, suy buồng trứng còn ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân như xương, tim mạch và tâm lý. Việc chẩn đoán sớm và điều trị đúng hướng giúp người bệnh giảm thiểu biến chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống và chủ động lựa chọn các phương án sinh sản phù hợp.
Suy buồng trứng nguyên phát (Primary ovarian insufficiency – POI) xảy ra khi buồng trứng ngừng hoạt động bình thường trước tuổi 40. Khi đó, buồng trứng không còn sản xuất đủ lượng hormone estrogen và không phóng noãn đều đặn. Tình trạng này thường dẫn đến vô sinh. Một tên gọi khác của suy buồng trứng nguyên phát là suy buồng trứng sớm.
Tuổi sinh sản của mỗi phụ nữ là không giống nhau, phụ thuộc vào hoạt động nội tiết và phóng noãn của buồng trứng. Thông thường, mãn kinh bắt đầu ở độ tuổi từ 45 đến 55 tuổi. Tuy nhiên ở một số phụ nữ, mãn kinh xảy ra sớm hơn.
Thông thường, trứng đã thụ tinh sẽ làm tổ ở niêm mạc tử cung. Nhưng với mang thai ngoài tử cung (còn gọi là mang thai ngoài dạ con), trứng đã thụ tinh cấy và phát triển bên ngoài tử cung của bạn, ở những vị trí như ống dẫn trứng, buồng trứng, trong ổ bụng hoặc cổ tử cung. Hơn 90% trường hợp thai ngoài tử cung bám vào ống dẫn trứng. Đây là một biến chứng mang thai nguy hiểm, có thể gây chảy máu ồ ạt, sốc và thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Loãng xương là bệnh rất thường gặp ở phụ nữ lớn tuổi, sau mãn kinh. Hiện nay loãng xương đang có xu hướng gia tăng do tuổi thọ trung bình tăng và một số thay đổi trong lối sống khiến con người ít vận động.
