Rối loạn phóng noãn – Một trong những nguyên nhân phổ biến gây hiếm muộn

Rối loạn phóng noãn là gì?

Thông thường mỗi tháng, buồng trứng của người phụ nữ sẽ giải phóng một trứng trưởng thành vào giữa chu kỳ kinh nguyệt. Quá trình này được gọi là phóng noãn (rụng trứng).

Rối loạn phóng noãn là tình trạng trứng không rụng, rụng không đều hoặc rụng không đúng thời điểm, làm giảm khả năng gặp tinh trùng để thụ tinh. Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp gây vô sinh - hiếm muộn ở phụ nữ.

Nhiều phụ nữ bị rối loạn phóng noãn vẫn có kinh nguyệt, vì vậy không phải cứ có kinh đều là chắc chắn có rụng trứng.

Vì sao phóng noãn lại quan trọng?

Muốn có thai tự nhiên, cần có đủ các điều kiện sau:

• Buồng trứng phải phóng thích trứng trưởng thành.
• Tinh trùng phải gặp được trứng tại vòi tử cung.
• Phôi sau khi hình thành phải di chuyển về tử cung và làm tổ.

Nếu không xảy ra phóng noãn, sẽ không có trứng để thụ tinh và việc mang thai tự nhiên sẽ rất khó xảy ra.

 

 

 

Nguyên nhân gây rối loạn phóng noãn

Quá trình phóng noãn được điều hòa bởi nhiều hormone từ não và buồng trứng. Khi sự cân bằng này bị rối loạn, hiện tượng phóng noãn có thể bị ảnh hưởng.

Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

1. Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.

Người bệnh có thể gặp:

• Kinh nguyệt thưa hoặc không đều.
• Tăng cân hoặc béo phì.
• Mụn trứng cá.
• Rậm lông.
• Khó mang thai.

2. Rối loạn vùng dưới đồi

Căng thẳng kéo dài, giảm cân quá nhanh, suy dinh dưỡng hoặc luyện tập thể thao cường độ cao có thể làm giảm tín hiệu hormone từ não đến buồng trứng, khiến trứng không rụng.

3. Tăng prolactin máu

Prolactin là hormone giúp tạo sữa sau sinh. Khi nồng độ prolactin tăng bất thường ở phụ nữ không mang thai hoặc không cho con bú, hormone này có thể ức chế quá trình phóng noãn.

4. Bệnh lý tuyến giáp

Cả suy giáp và cường giáp đều có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt và khả năng rụng trứng.

5. Suy buồng trứng sớm

Buồng trứng suy giảm chức năng trước tuổi 40 làm giảm số lượng và chất lượng trứng, dẫn đến rối loạn hoặc mất phóng noãn.

6. Một số nguyên nhân khác

• Béo phì.
• Thiếu cân.
• Một số thuốc điều trị.
• Bệnh lý mạn tính.
• Giai đoạn tiền mãn kinh.

Dấu hiệu nhận biết

Rối loạn phóng noãn có thể biểu hiện bằng:

• Kinh nguyệt không đều.
• Chu kỳ kinh quá dài (trên 35 ngày).
• Chu kỳ kinh quá ngắn.
• Mất kinh nhiều tháng.
• Rong kinh hoặc ra huyết bất thường.
• Khó có thai dù quan hệ đều đặn và không sử dụng biện pháp tránh thai.

Một số phụ nữ không có triệu chứng rõ ràng và chỉ phát hiện khi đi khám hiếm muộn.

Rối loạn phóng noãn được chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ sẽ kết hợp nhiều thông tin để xác định nguyên nhân, bao gồm:

• Khai thác chu kỳ kinh nguyệt.
• Khám phụ khoa.
• Siêu âm tử cung và buồng trứng.
• Xét nghiệm nội tiết (FSH, LH, Estradiol, Progesterone, Prolactin, TSH và các xét nghiệm khác khi cần).
• Theo dõi sự phát triển của nang noãn bằng siêu âm.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm khác để tìm nguyên nhân nền.

Điều trị như thế nào?

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây rối loạn phóng noãn.

1. Điều chỉnh lối sống

Nếu nguyên nhân liên quan đến cân nặng hoặc lối sống, bác sĩ có thể khuyến nghị:

• Giảm cân nếu thừa cân hoặc béo phì.
• Tăng cân nếu quá gầy.
• Chế độ ăn cân bằng.
• Tập luyện vừa phải.
• Giảm căng thẳng.
• Ngủ đủ giấc.

Ở nhiều phụ nữ, chỉ cần giảm khoảng 5–10% trọng lượng cơ thể (nếu thừa cân) cũng có thể cải thiện khả năng phóng noãn.

2. Điều trị nguyên nhân

Nếu rối loạn phóng noãn do bệnh lý nội tiết như tăng prolactin hoặc bệnh tuyến giáp, bác sĩ sẽ điều trị nguyên nhân trước.

3. Thuốc kích thích phóng noãn

Đối với những phụ nữ mong muốn có thai, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giúp kích thích buồng trứng phát triển nang noãn và phóng thích trứng.

Trong quá trình điều trị, người bệnh cần được siêu âm theo dõi định kỳ để đánh giá đáp ứng và hạn chế nguy cơ đa thai hoặc quá kích buồng trứng.

4. Các phương pháp hỗ trợ sinh sản

Nếu điều trị nội khoa chưa thành công hoặc người bệnh có thêm các nguyên nhân vô sinh khác, bác sĩ có thể tư vấn:

• Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI).
• Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Vô sinh do rối loạn phóng noãn có chữa được không?

Trong nhiều trường hợp, rối loạn phóng noãn có thể điều trị hiệu quả nếu xác định đúng nguyên nhân.

Nhiều phụ nữ đã có thai tự nhiên hoặc nhờ các phương pháp hỗ trợ sinh sản sau khi được điều trị thích hợp.

Tiên lượng phụ thuộc vào:

• Nguyên nhân gây bệnh.
• Tuổi của người phụ nữ.
• Dự trữ buồng trứng.
• Các yếu tố vô sinh đi kèm.

Khi nào nên đi khám?

Bạn nên đến khám chuyên khoa nếu:

• Kinh nguyệt không đều kéo dài.
• Mất kinh từ 3 tháng trở lên mà không mang thai.
• Chu kỳ kinh thường xuyên dài trên 35 ngày hoặc rất ngắn.
• Đã quan hệ đều đặn, không dùng biện pháp tránh thai nhưng chưa có thai sau 12 tháng (hoặc sau 6 tháng nếu người vợ từ 35 tuổi trở lên).
• Có các dấu hiệu như tiết sữa bất thường, tăng cân nhanh, rậm lông hoặc mụn nhiều kèm rối loạn kinh nguyệt.

Rối loạn phóng noãn là một trong những nguyên nhân phổ biến gây hiếm muộn ở phụ nữ nhưng hoàn toàn có thể được chẩn đoán và điều trị. Nếu bạn có chu kỳ kinh nguyệt bất thường hoặc gặp khó khăn trong việc mang thai, hãy đến khám tại cơ sở chuyên khoa để được đánh giá sớm. Phát hiện và điều trị đúng nguyên nhân sẽ giúp nâng cao cơ hội có thai và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.

 

 

 

ĐẶT LỊCH KHÁM: 028 1081 - 1900 2125

Tổng đài CSKH: 0287 104 0889

Khoa Hiếm muộn

• Tầng trệt - Khu N - Cổng số 5
• 191 Nguyễn Thị Minh Khai, P. Bến Thành, TP. HCM