Khám thai 3 tháng cuối thai kỳ
3 tháng cuối thai kỳ là giai đoạn thai từ 29 đến 40 tuần. Trong giai đoạn này mẹ bầu sẽ khám thai trung bình từ 4 đến 6 lần để theo dõi sức khỏe mẹ và bé, thời gian bé chào đời thường vào khoảng từ tuần 38 đến 40. Gần ngày dự sinh khoảng cách giữa các lần tái khám sẽ ngắn lại, từ 32 tuần sẽ tái khám mỗi hai tuần, từ 36 tuần sẽ tái khám mỗi tuần một lần.
Mỗi lần khám thai trong giai đoạn 3 tháng cuối này, thông thường mẹ bầu sẽ được thực hiện:
- Đo: mạch, huyết áp, cân nặng, bề cao tử cung
- Siêu âm thai, nghe tim thai
- Xét nghiệm: tổng phân tích nước tiểu (mỗi lần khám), tầm soát liên cầu khuẩn nhóm B (GBS – Group B streptococcus) đối với thai từ 35 – 37 tuần
- Đặt máy theo dõi tim thai và cơn gò liên tục trong khoảng 30 – 40 phút (Non-stresstest) để đánh giá tình trạng sức khỏe thai (khi có chỉ định)
Ở giai đoạn này, việc khám thai nhằm phát hiện ra các yếu tố bệnh lý ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ bé như:
1. Bệnh lý cao huyết áp trong thai kỳ (Tiền sản giật):
Tiền sản giật là tình trạng rối loạn huyết áp nguy hiểm, có thể gây ảnh hưởng tới tất cả các cơ quan trong cơ thể của người mẹ. Huyết áp tâm thu từ 140 trở lên hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên (140/90 mmHg) có thể ảnh hưởng và làm tổn thương các cơ quan của mẹ, ví dụ: ảnh hưởng đến thận có thể gây suy thận; ảnh hưởng đến gan có thể gây suy gan, vỡ bao gan; ảnh hưởng đến phổi có thể gây phù phổi; ảnh hưởng đến não có thể gây phù não, xuất huyết não;...
Chính vì vậy, cần khám thai đúng lịch nhằm phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Nếu trong quá trình mang thai mẹ bầu có các dấu hiệu gợi ý bất thường như:
- Nhức đầu
- Chóng mặt
- Đau bụng đặc biệt đau vùng bụng trên (vùng thượng vị), vùng hạ sườn
- Phù nhiều, phù tăng nhanh, phù mặt
-> Cần phải khám ngay để loại trừ bệnh lý này.
2. Tình trạng thai chậm tăng trưởng:
Mỗi lần khám thai chắc hẳn các mẹ bầu đều có mối quan tâm chung đó là tình trạng cân nặng của bé, cân nặng có đạt ngưỡng bình thường không, bé có khỏe không...Vấn đề này được bác sĩ đánh giá thông qua tình trạng tăng cân của mẹ, sự phát triển của tử cung thông qua việc đo bề cao tử cung và siêu âm.
Bác sĩ sẽ thực hiện đánh giá tuần hoàn nhau thai để kiểm tra hệ thống cung cấp chất dinh dưỡng từ mẹ đến bé thông qua siêu âm doppler (thường được thực hiện lúc thai được 29 – 33 tuần, hoặc khi có các dấu hiệu gợi ý). Thông qua siêu âm này bác sĩ sẽ đo kích thước thai qua các trị số chu vi đầu, chu vi bụng, chiều dài xương đùi và ước lượng cân nặng thai nhi. Ngoài ra có thể đánh giá động mạch rốn, động mạch não giữa và tình trạng nhau ối.
Trong kết quả siêu âm có ghi nhận 1 chỉ số là BPV (bách phân vị) là để đánh giá ước lượng cân nặng của bé nằm ở ngưỡng nào so với chuẩn (bình thường BPV: 5% - 95%)
Ngoài ra, các thai kỳ có kèm các bệnh lý khác như: đái tháo đường thai kỳ, thai kỳ kèm các bệnh nội khoa của mẹ... mẹ bầu cần tuân thủ nghiêm ngặt theo các hướng dẫn và lịch hẹn khám của bác sĩ.
Thai kỳ thường được xem là khoảng thời gian hạnh phúc khi người phụ nữ chuẩn bị chào đón một thành viên mới của gia đình. Tuy nhiên, bên cạnh những thay đổi về thể chất, thai kỳ cũng đi kèm nhiều thay đổi về cảm xúc, tâm lý và cuộc sống.
Tiền sản giật thường được phát hiện sau tuần thứ 20 của thai kỳ. Tuy nhiên, nguy cơ của bệnh có thể được nhận diện ngay từ 3 tháng đầu. Sàng lọc sớm giúp bác sĩ xác định những thai phụ có nguy cơ cao, từ đó có kế hoạch dự phòng và theo dõi phù hợp trong suốt thai kỳ.
Bạn không hút thuốc không có nghĩa là bạn hoàn toàn tránh được tác hại của thuốc lá. Khi ở gần người hút thuốc, bạn có thể hít phải khói thuốc thụ động – nguồn chứa nhiều chất có hại cho sức khỏe.
Trầm cảm trong thai kỳ đặt ra một thách thức lớn trong thực hành lâm sàng: bệnh lý tâm thần của mẹ nếu không được điều trị có thể gây nhiều hệ quả nghiêm trọng, trong khi lo ngại về tính an toàn của SSRI đối với thai nhi - bao gồm nguy cơ dị tật bẩm sinh và hội chứng thích nghi sơ sinh kém - có thể khiến thai phụ do dự trong việc điều trị. Để hỗ trợ người bệnh đưa ra quyết định đầy đủ và cân bằng, nhân viên y tế cần đánh giá và truyền đạt bằng chứng khoa học mạnh mẽ nhất hiện có.
Trong quản lý thai kỳ, đo huyết áp là một thao tác tưởng chừng đơn giản nhưng lại có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tăng huyết áp là dấu hiệu trung tâm của tiền sản giật – một biến chứng có thể diễn tiến âm thầm và trở nên nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời. Thực tế lâm sàng cho thấy, nhiều trường hợp tiền sản giật được phát hiện từ chỉ số huyết áp bất thường trong một lần khám thai định kỳ, trước khi thai phụ có bất kỳ triệu chứng rõ ràng nào.
Cân nặng là vấn đề khá nhạy cảm đối với nhiều phụ nữ. Tuy vậy, vì lợi ích quan trọng đối với sức khỏe của bạn và em bé, việc duy trì cân nặng hợp lý trước khi mang thai là rất cần thiết. Khi bạn đạt được cân nặng khỏe mạnh, bạn không chỉ bảo vệ chính mình mà còn góp phần bảo đảm sự phát triển tốt nhất cho thai nhi. Những phụ nữ quá gầy hoặc thừa cân đều có nguy cơ cao gặp khó khăn trong thai kỳ và có thể cần được theo dõi, hỗ trợ chặt chẽ hơn. Bác sĩ hoặc nữ hộ sinh sẽ giúp bạn hiểu rõ nguy cơ liên quan đến chỉ số BMI để có hướng chăm sóc phù hợp.
