Mẹ bầu ăn cá như thế nào cho an toàn?
ThS. BS. Lê Võ Minh Hương
P. Công tác xã hội
.jpg) |
Cá là nguồn thực phẩm bổ sung đạm và các acid béo không no (omega-3) có lợi cho sức khỏe và sự phát triển của não bộ thai nhi. Tuy nhiên gần như tất cả các loại cá đều có chứa một lượng thủy ngân nhất định. Cùng với các chất dinh dưỡng khác, thủy ngân cũng được hấp thu vào cơ thể người mẹ khi họ tiêu thụ cá trong bữa ăn. Vậy mẹ bầu nên ăn cá như thế nào để có được lợi ích từ nguồn thực phẩm này mà không gây hại cho bản thân và thai nhi?
Như đã biết, thủy ngân là một kim loại có trong tự nhiên và tăng lên khi môi trường ô nhiễm. Hầu hết người lớn không bị ảnh hưởng bởi một lượng nhỏ thủy ngân, nhưng nếu mẹ bầu tiêu thụ một lượng thủy nhân đáng kể trước hoặc trong khi mang thai, sức khỏe của họ và thai nhi sẽ bị đe dọa. Thai nhi tiếp xúc với thủy ngân sẽ có thể dẫn đến:
- Tổn thương hệ thần kinh nặng.
- Tổn thương não.
- Mất khả năng học tập.
- Điếc bẩm sinh.
Năm 2017, FDA (cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm Hoa Kỳ) và EPA (tổ chức bảo vệ môi trường Hoa Kỳ) đã đưa ra khuyến cáo liên quan đến việc tiêu thụ cá ở phụ nữ mang thai, sắp mang thai
 |
hoặc cho con bú. Các khuyến cáo này được ủng hộ bởi ACOG (hiệp hội sản phụ khoa Hoa Kỳ), bao gồm:
- Khuyến cáo mẹ bầu nên ăn 2-3 khẩu phần cá mỗi tuần (tổng khoảng 250-350gram) và thường xuyên thay đổi các loại cá khác nhau trong bữa ăn (*)
- Chỉ nên ăn 1 khẩu phần (nhỏ hơn 170gram) mỗi tuần đối với một vài loại cá có hàm lượng thủy ngân trung bình như: cá ngừ trắng, cá ngừ vây vàng, cá chép, cá mú, cá chim lớn, hoặc các loại cá có nồng độ thủy ngân tương đương.
- Tránh ăn các loại cá có nồng độ thủy ngân cao như: Cá thu vua, cá kiếm, cá mập, cá ngừ mắt to, cá ngói, cá tráp cam.
Mẹ bầu ăn cá theo các khuyến cáo trên có thể có được nhiều lợi ích từ loại thực phẩm bổ dưỡng này mà không gặp phải các nguy cơ do thủy ngân gây ra cho họ và thai nhi.
(*) Các loại cá là lựa chọn tốt nhất cho mẹ bầu bao gồm: Cá hồi, cá trích, cá bơn, cá tuyết, cá thu nhật, cá đối, cá rô nước ngọt, cá rô phi, cá chim nhỏ, cá bơ, cá mòi ... Bên cạnh đó, tôm sú, tôm hùm, mực, cua, sò, hàu ... cũng là các loại thực phẩm cung cấp đạm và béo tốt cho mẹ bầu. Tuy nhiên, mẹ bầu cần lưu ý tránh ăn các loại cá hoặc hải sản mà mình đã từng bị dị ứng hoặc mẫn cảm.
Thai kỳ thường được xem là khoảng thời gian hạnh phúc khi người phụ nữ chuẩn bị chào đón một thành viên mới của gia đình. Tuy nhiên, bên cạnh những thay đổi về thể chất, thai kỳ cũng đi kèm nhiều thay đổi về cảm xúc, tâm lý và cuộc sống.
Tiền sản giật thường được phát hiện sau tuần thứ 20 của thai kỳ. Tuy nhiên, nguy cơ của bệnh có thể được nhận diện ngay từ 3 tháng đầu. Sàng lọc sớm giúp bác sĩ xác định những thai phụ có nguy cơ cao, từ đó có kế hoạch dự phòng và theo dõi phù hợp trong suốt thai kỳ.
Bạn không hút thuốc không có nghĩa là bạn hoàn toàn tránh được tác hại của thuốc lá. Khi ở gần người hút thuốc, bạn có thể hít phải khói thuốc thụ động – nguồn chứa nhiều chất có hại cho sức khỏe.
Trầm cảm trong thai kỳ đặt ra một thách thức lớn trong thực hành lâm sàng: bệnh lý tâm thần của mẹ nếu không được điều trị có thể gây nhiều hệ quả nghiêm trọng, trong khi lo ngại về tính an toàn của SSRI đối với thai nhi - bao gồm nguy cơ dị tật bẩm sinh và hội chứng thích nghi sơ sinh kém - có thể khiến thai phụ do dự trong việc điều trị. Để hỗ trợ người bệnh đưa ra quyết định đầy đủ và cân bằng, nhân viên y tế cần đánh giá và truyền đạt bằng chứng khoa học mạnh mẽ nhất hiện có.
Trong quản lý thai kỳ, đo huyết áp là một thao tác tưởng chừng đơn giản nhưng lại có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tăng huyết áp là dấu hiệu trung tâm của tiền sản giật – một biến chứng có thể diễn tiến âm thầm và trở nên nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời. Thực tế lâm sàng cho thấy, nhiều trường hợp tiền sản giật được phát hiện từ chỉ số huyết áp bất thường trong một lần khám thai định kỳ, trước khi thai phụ có bất kỳ triệu chứng rõ ràng nào.
Cân nặng là vấn đề khá nhạy cảm đối với nhiều phụ nữ. Tuy vậy, vì lợi ích quan trọng đối với sức khỏe của bạn và em bé, việc duy trì cân nặng hợp lý trước khi mang thai là rất cần thiết. Khi bạn đạt được cân nặng khỏe mạnh, bạn không chỉ bảo vệ chính mình mà còn góp phần bảo đảm sự phát triển tốt nhất cho thai nhi. Những phụ nữ quá gầy hoặc thừa cân đều có nguy cơ cao gặp khó khăn trong thai kỳ và có thể cần được theo dõi, hỗ trợ chặt chẽ hơn. Bác sĩ hoặc nữ hộ sinh sẽ giúp bạn hiểu rõ nguy cơ liên quan đến chỉ số BMI để có hướng chăm sóc phù hợp.
