Tác động của việc ăn xoài tươi hằng ngày đối với việc kiểm soát đường huyết ở người tiền đái tháo đường

Khoa Dược, Bệnh viện Từ Dũ (lược dịch)

 

Tiền đái tháo đường đang gia tăng nhanh và có thể tiến triển thành đái tháo đường tuýp 2 cũng như các biến chứng tim mạch nếu không được can thiệp kịp thời. Dinh dưỡng là yếu tố then chốt trong điều hòa đường huyết, trong đó việc đánh giá tác động của thực phẩm nguyên vẹn lên các chỉ số chuyển hoá ngày càng được quan tâm.

Nghiên cứu này nhằm xác định liệu việc ăn một trái xoài tươi mỗi ngày trong 24 tuần có cải thiện kiểm soát đường huyết ở người tiền đái tháo đường hay không.

1. Đặt vấn đề

Tại Hoa Kỳ, hơn 130 triệu người trưởng thành mắc đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường; riêng tiền đái tháo đường chiếm khoảng 98 triệu người. Đây là tình trạng thường không triệu chứng nhưng có thể tiến triển thành đái tháo đường tuýp 2, bệnh tim mạch hoặc đột quỵ nếu không được can thiệp sớm.

Chế độ ăn giàu trái cây, rau củ và các hợp chất sinh học hoạt tính cho thấy nhiều lợi ích chuyển hoá. Xoài (Mangifera indica L.) chứa carotenoid, vitamin C, chất xơ và polyphenol (quercetin, gallic acid) – những thành phần có tác dụng chống oxy hoá, chống viêm và điều hòa glucose.

Dù đã có một số thử nghiệm trước đây, kết quả vẫn chưa nhất quán và còn thiếu nghiên cứu dài hạn trên đối tượng tiền đái tháo đường. Nghiên cứu này kéo dài 24 tuần, một trong những nghiên cứu dài nhất cho đến nay, nhằm đánh giá tác động của xoài tươi trong kiểm soát đường huyết và chuyển hóa.

2. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu ngẫu nhiên có đối chứng.

Đối tượng: nam/nữ sau mãn kinh 50–70 tuổi; BMI 18.5–34.9 kg/m²; đường huyết đói 100–125 mg/dL hoặc HbA1c 5.7–6.4%.

Kết quả nghiên cứu cho thấy xoài tươi có tác động có lợi và bền vững lên đường huyết, trái với quan niệm xoài “ngọt gây tăng đường huyết”.

Dù chứa ~32 g đường tự nhiên, xoài lại mang lại tác động chuyển hóa tốt hơn so với thanh granola ít đường. Điều này phản ánh vai trò của:

• Chất xơ hòa tan
• Polyphenol (quercetin, gallic acid)
• Vitamin C
• Carotenoid

Các thành phần này giúp:

• Giảm hấp thu glucose
• Giảm viêm
• Cải thiện đáp ứng insulin

Với thời gian 24 tuần, một trong những nghiên cứu dài nhất về xoài cho kết quả cải thiện ổn định đường huyết, tăng nhạy insulin và thay đổi thành phần cơ thể theo hướng giảm mỡ – tăng cơ, giúp giảm nguy cơ chuyển sang đái tháo đường tuýp 2.

3. Kết luận

Ăn 1 trái xoài tươi mỗi ngày trong 24 tuần cho thấy:

✔ Giảm đường huyết đói

✔ Ngăn tăng HbA1c

✔ Giảm kháng insulin

✔ Tăng nhạy insulin

✔ Giảm mỡ cơ thể – tăng cơ

✔ Cải thiện tỷ lệ eo/hông (WHR)

Xoài tươi có thể được xem như một biện pháp dinh dưỡng đơn giản, tự nhiên và dễ áp dụng giúp cải thiện chuyển hóa và hỗ trợ phòng ngừa tiến triển từ tiền đái tháo đường sang đái tháo đường tuýp 2. 

Tài liệu tham khảo

Basiri R. et al. Daily Mango Intake Improves Glycemic and Body Composition Outcomes in Adults with Prediabetes: A Randomized Controlled Study. Foods. 2025;14:2971.