Thông tin thuốc: tháng 03/2010
Khoa Dược - BV Từ Dũ
I.Một vài đặc điểm về các kháng sinh nhóm Fluoroquinolon:
1. Phổ kháng khuẩn của Fluoroquinolon
Hoạt chất |
Nguồn gây bệnh |
|||||
|
Vi khuẩn Gram dương |
Vi khuẩn Gram âm |
Vi khuẩn yếm khí* |
Các chủng Pseudomonas |
Vi khuẩn không điển hình† |
Bệnh lây truyền qua đường tình dục‡ |
|
| Ofloxacin |
+ |
+++ |
0 |
++ |
+++ |
+++ |
| Ciprofloxacin |
+ |
++++ |
0 |
++++ |
++§ |
++§ |
| Levofloxacin |
++" |
+++ |
+ |
+++ |
+++ |
+++ |
| Sparfloxacin |
++" |
+++ |
+ |
0 |
+++ |
+++ |
| Gatifloxacin |
++" |
+++ |
+ |
++ |
+++ |
+++ |
| Moxifloxacin |
++" |
+++ |
++ |
++ |
+++ |
+++ |
* Chỉ có Moxifloxacin chắc chắn có hiệu quả đối với vi khuẩn yếm khí.
Bao gồm Legionella pneumophila, Mycoplasma pneumoniae và Chlamydia pneumoniae
Bao gồm Neisseria gonorrhea, Mycoplasma hominis, Chlamydia trachomatis, và Ureaplasma urealyticum
§ Hiệu quả không chắc chắn đối với Chlamydia trachomatis hoặc Chlamydia pneumoniae
" Hoạt tính kháng streptococci tăng; có thể có hoạt tính đối với tụ cầu vàng kháng methicillin (MRSA) và enterococci
2. Những chỉ định sử dụng các kháng sinh nhóm Fluoroquinolon được FDA công nhận:
| Chỉ định lâm sàng |
Ofloxacin | Ciprofloxacin | Levofloxacin | Sparfloxacin | Gatifloxacin | Moxifloxacin |
| Nhiễm trùng đường tiểu không biến chứng |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
| Nhiễm trùng đường tiểu có biến chứng và viêm cầu thận |
|
x |
x |
x |
||
| Viêm tuyến tiền liệt |
x |
† |
||||
| Nhiễm lậu cầu đường tiểu,cổ tử cung và trực tràng không biến chứng‡ |
x |
x |
x |
|||
| Viêm đường tiểu và cổ tử cung không do lậu cầu |
x |
|||||
| Viêm vùng chậu |
§ |
" |
||||
| Tiêu chảy do nhiễm khuẩn |
|
x |
||||
| Nhiễm trùng ổ bụng và vùng chậu | ||||||
| Viêm xoang cấp |
x ¥ |
x |
† |
x |
x |
|
| Đợt viêm cấp ở bệnh nhân viêm phế quản mãn |
x |
x |
x |
x |
||
| Viêm phổi mắc phải trong cộng đồng |
x |
x |
x |
x |
||
| Viêm phổi do nhiễm trùng bệnh viện | ||||||
| Nhiễm trùng da và mô mềm không biến chứng** |
x |
x |
x |
x |
||
| Nhiễm trùng da và mô mềm có biến chứng** |
x |
|||||
| Nhiễm trùng xương khớp dovi khuẩn Gram âm |
x |
|
|
|
|
† FDA không chấp nhận sử dụng trong trường hợp này nhưng kinh nghiệm lâm sàng chứng nhận có hiệu quả.
Chlamydia.
§ Có thể sử dụng kết hợp với metronidazole.
" Có thể sử dụng kết hợp với metronidazole và doxycyclin.
Campylobacter jejuni đề kháng với fluoroquinolon gia tăng Thái Lan, Bắc Phi, Mexico, và Tây Ban Nha.
¥ Streptococcus pneumoniae đề kháng với cirprofloxacin đang gia tăng.
** Staphylococci kháng Methicillinisolates có thể đề kháng mạnh với fluoroquinolon.
3. Tương tác giữa các kháng sinh nhóm Fluroquinolone và các thuốc khác:
|
Thuốc |
Tương tác |
Ghi chú |
| Thuốc kháng acid có chứa magne hoặc nhôm Các loại thuốc có chứa calcium, magne, iron, và kẽm |
Tất cả các fluroquinolon: bị giảm hấp thu do tạo phức chelat | Uống 2 thuốc cách nhau ít nhất 2 giờ. Cũng cần xem xét những thực phẩm bổ sung có chứa hàm lượng cao những nguyên tố này. |
| Sucralfat | Làm giảm hấp thu tất cả cácfluoroquinolon | Tránh sử dụng sucrafat trong quá trình điều trị. Nếu cần thiết, uống 2 thuốc cách nhau ít nhất 2 giờ. |
| Theophyllin | Ciprofloxacin:Làm giảm sự chuyển hoá của theophyllin | Theo dõi nồng độ theophyllin trong máu |
| Caffein | Ciprofloxacin và trovafloxacin: làm giảm sự chuyển hoá của caffein | Nồng độ caffein trong máu có thể tăng. |
| Phenytoin | Tất cả các fluroquinolon: cơ chế chưa rõ, có thể làm thay đổi nồng độ của phenytoin | Theo dõi sự tăng giảm nồng độ phenytoin. |
| Erythromycin và azithromycin Thuốc chống trầm cảm 3 vòng và phenothiazin Thuốc chống loạn nhịp nhóm I và III Cisapride, terfenadin và pentamidin |
Sparfloxacin | Để tránh phản ứng có hại trên khoảng QT, không nên sử dụng đồng thời sparfloxacin với các thuốc này hoặc sử dụng cho bệnh nhân có khoảng QT kéo dài hoặc giảm kali huyết |
| Morphin | Trovafloxacin (dạng uống): cơ chế chưa rõ | Morphin làm giảm sự hấp thu của trovafloxacin dạng uống |
II. Thông báo thuốc bị đình chỉ lưu hành:
Ngày 08/02/2010, Cục Quản lý Dược đã ra công văn số 1449/QLD-CL về việc đình chỉ lưu hành thuốc viên nén bao phim Tamigin (Cetirizine dihydrochloride10mg), lô SX: 0802, hạn dùng: 09.11, SĐK: VN-6370-08 do công ty Alpha Pharm. Co.Ltd. Korea sản xuất, Công ty cổ phần dược phẩm Khánh Hoà nhập khẩu. Công ty cổ phần dược phẩm Khánh Hoà phải phối hợp với nhà cung cấp gửi thông báo thu hồi tới những nơi phân phối, sử dụng và chịu trách nhiệm thu hồi toàn bộ lô thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng nêu trên.
Tài liệu tham khảo:
- Emergency Medicine, The New Fluoroquinolones: A Review of Their Properties
- Martindale - The Complete Drug Reference, 36th edition
3.U.S. Food and Drug Administration, Information for Healthcare Professionals: Fluoroquinolone Antimicrobial Drugs
- Nhiễm Virus là chủ yếu: Hầu hết các trường hợp viêm họng cấp ở người lớn và trẻ em do virus gây ra (Adenovirus, Rhinovirus, Influenza, Epstein-Barr Virus...).
- Tỷ lệ nhiễm GAS: Liên cầu khuẩn nhóm A (Streptococcus pyogenes - GAS) là nguyên nhân gây viêm họng do vi khuẩn phổ biến nhất. GAS chiếm khoảng 20% – 30% các trường hợp viêm họng ở trẻ em từ 5 đến 15 tuổi, và 5% – 15% ở người lớn.
Theo IDSA 2026: Mặc dù có hiệu quả đối với nhiễm ESBL-E, nhóm chuyên gia đề xuất ưu tiên dành aztreonam-avibactam, ceftazidime-avibactam, meropenem-vaborbactam, imipenem-relebactam, ceftolozane-tazobactam và cefiderocol để điều trị nhiễm do các vi khuẩn biểu hiện kháng carbapenem.
Theo IDSA 2026: Nếu cefepime được khởi trị kinh nghiệm cho uUTI do vi khuẩn sau đó xác định là ESBL-E và người bệnh cải thiện lâm sàng, không cần thay đổi hay kéo dài liệu trình kháng sinh. Nhóm chuyên gia đề xuất tránh cefepime trong điều trị cUTI hoặc nhiễm ngoài đường tiết niệu do ESBL-E, ngay cả khi đã chứng minh nhạy cảm với cefepime.
Theo IDSA 2026: Nếu piperacillin-tazobactam được khởi trị kinh nghiệm cho uUTI do một vi khuẩn sau đó xác định là ESBL-E và người bệnh cải thiện lâm sàng, không cần đổi thuốc cũng như không cần kéo dài thời gian điều trị. Nhóm chuyên gia đề xuất piperacillin-tazobactam là lựa chọn thay thế cho cUTI do ESBL-E ở người bệnh không nguy kịch và không kèm nhiễm khuẩn huyết. Ngược lại, không khuyến nghị piperacillin-tazobactam để điều trị nhiễm ESBL-E ngoài đường tiết niệu, ngay cả khi đã chứng minh nhạy cảm in vitro với piperacillin-tazobactam.
Theo IDSA 2026: Ertapenem, imipenem và meropenem là các thuốc ưu tiên điều trị nhiễm ESBL-E ngoài đường tiết niệu. Imipenem hoặc meropenem được ưu tiên ở người bệnh nguy kịch hoặc giảm albumin máu. Cefepime-enmetazobactam là lựa chọn thay thế cho các nhiễm ESBL-E ngoài đường tiết niệu. Khi đã đạt đáp ứng lâm sàng phù hợp, có thể cân nhắc chuyển sang ciprofloxacin, levofloxacin hoặc TMP-SMX đường uống, với điều kiện đã chứng minh nhạy cảm in vitro.
Enterobacterales sinh β-lactamase phổ rộng (ESBL-E) là nhóm vi khuẩn có khả năng bất hoạt phần lớn penicillin, cephalosporin và aztreonam. Các chủng ESBL-E vẫn còn nhạy cảm với carbapenem, nhưng thường đồng mang thêm gen hoặc đột biến làm mở rộng phổ kháng đối với nhiều nhóm kháng sinh không phải β-lactam. ESBL gặp phổ biến nhất ở Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae và Klebsiella oxytoca.
