Thông tin thuốc tháng 03/2018: Tổng kết báo cáo ADR năm 2017 tại bệnh viện Từ Dũ
Tổng số báo cáo ADR trong năm 2017 tại Bệnh viện Từ Dũ từ các khoa phòng là
275 báo cáo, tăng 7,6% so với số lượng báo cáo ADR năm 2016 (254 báo cáo), là một trong 10 bệnh viện báo cáo ADR nhiều nhất năm 2017 trên cả nước.
Số lượng báo cáo ADR từ năm 2010 đến năm 2017
1.Phân bố số lượng báo cáo ADR theo tháng:
Nhận xét:
Số lượng báo cáo ADR phân bố tương đối đều giữa các tháng, trung bình 23 báo cáo/tháng, cao hơn năm 2016 (20 báo cáo/tháng), tập trung nhiều hơn vào tháng 11 với 29 báo cáo chiếm tỷ lệ 10,5%. Số lượng báo cáo ADR nhận được ít nhất vào tháng 6 với 18 báo cáo chiếm tỷ lệ 6,5%.
2.Phân bố số lượng báo cáo ADR theo Khoa:
Nhận xét:
Số lượng báo cáo ADR từ khoa GMHS cao nhất với 40 báo cáo chiếm tỷ lệ 14,5%, tiếp theo là khoa Sản N2 và Khoa Sanh với 39 báo cáo chiếm tỷ lệ 14,2%, Khoa Sản N1 với 23 báo cáo chiếm tỷ lệ 8,4%. Đây là các Khoa thực hiện tốt việc báo cáo ADR kịp thời nhằm cung cấp thông tin về các phản ứng có hại của thuốc về Trung tâm ADR Quốc Gia.
Trong năm 2017 những khoa không có báo cáo ADR thì trong năm 2017 đã thực hiện tốt việc theo dõi và báo cáo ADR như khoa UBPK (10 báo cáo), phòng khám (01 báo cáo)
Khoa không có báo cáo ADR trong năm 2017 là khoa Sơ sinh
3. Phân bố số báo cáo ADR theo người báo cáo
|
|
Số báo cáo ADR |
Tỷ lệ |
|
Bác sĩ |
98 |
35,6% |
|
Dược sĩ |
23 |
8,3% |
|
HS |
154 |
56,1% |
Nhận xét:
Đối tượng báo cáo ADR năm 2017 chủ yếu là Hộ sinh với 154 báo cáo chiếm tỷ lệ 56,1% có tăng so với năm 2016 (123 báo cáo), Bác sĩ với 98 báo cáo chiếm tỷ lệ 35,6%, có giảm so với năm 2016 (106 báo cáo), tiếp theo là Dược sĩ với 23 báo cáo chiếm tỷ lệ 8,3% có tăng so với năm 2016 (12 báo cáo)
4. Phân bố số báo cáo ADR theo nhóm thuốc
|
STT |
Nhóm thuốc |
Số báo cáo ADR |
Tỷ lệ |
|
1 |
Kháng sinh |
146 |
53,1% |
|
2 |
Thuốc giảm đau |
83 |
30,2% |
|
3 |
Thuốc gây mê, tê |
9 |
3,3% |
|
4 |
Thuốc ung thư |
8 |
2,9% |
|
5 |
Thuốc đặt phụ khoa |
6 |
2,2% |
|
6 |
Oxytocin |
4 |
1,5% |
|
7 |
Thuốc khác |
19 |
6,8% |
Nhận xét:
Kháng sinh là nhóm thuốc có tỷ lệ báo cáo ADR nhiều nhất với 146 báo cáo chiếm tỷ lệ 53,1%, tăng so với năm 2016 (128 báo cáo), tiếp theo là nhóm thuốc giảm đau với 83 báo cáo chiếm tỷ lệ 30,2%, tăng so với năm 2016 (75 báo cáo)
5. Phân bố số lượng báo cáo ADR theo cơ địa bệnh nhân
Nhận xét:
Số báo cáo ADR trên bệnh nhân không có tiền căn dị ứng thuốc là 222 báo cáo chiếm tỷ lệ 80,7%, tăng so với năm 2016 (tăng 18%). Số báo cáo ADR trên bệnh nhân có tiền căn dị ứng thuốc là 53 báo cáo chiếm tỷ lệ 19,3%, giảm so với năm 2016 (giảm 10%). Điều này thể hiện sự thận trọng của nhân viên y tế đối với những bệnh nhân có tiền căn dị ứng thuốc nên tỷ lệ xảy ra ADR trên nhóm bệnh nhân này giảm so với năm 2016.
6. Những thuốc được báo cáo nhiều nhất
Các thuốc nghi ngờ gây phản ứng có hại xuất hiện nhiều nhất trong các báo cáo ADR thuộc 2 nhóm chính là:
- Nhóm thuốc kháng sinh (128 báo cáo) với đại diện là Cefotaxim, Metronidazol trong đó Cefotaxim chiếm tỷ lệ cao nhất với 50% (64 báo cáo)
- Nhóm thuốc kháng viêm giảm đau (83 báo cáo) với đại diện là Diclofenac, Paracetamol trong đó Diclofenac chiếm tỷ lệ cao nhất với 79,5% (66 báo cáo)
Tài liệu: Bảng thống kê báo cáo ADR năm 2017 của Đơn vị Thông tin thuốc
- Nhiễm Virus là chủ yếu: Hầu hết các trường hợp viêm họng cấp ở người lớn và trẻ em do virus gây ra (Adenovirus, Rhinovirus, Influenza, Epstein-Barr Virus...).
- Tỷ lệ nhiễm GAS: Liên cầu khuẩn nhóm A (Streptococcus pyogenes - GAS) là nguyên nhân gây viêm họng do vi khuẩn phổ biến nhất. GAS chiếm khoảng 20% – 30% các trường hợp viêm họng ở trẻ em từ 5 đến 15 tuổi, và 5% – 15% ở người lớn.
Theo IDSA 2026: Mặc dù có hiệu quả đối với nhiễm ESBL-E, nhóm chuyên gia đề xuất ưu tiên dành aztreonam-avibactam, ceftazidime-avibactam, meropenem-vaborbactam, imipenem-relebactam, ceftolozane-tazobactam và cefiderocol để điều trị nhiễm do các vi khuẩn biểu hiện kháng carbapenem.
Theo IDSA 2026: Nếu cefepime được khởi trị kinh nghiệm cho uUTI do vi khuẩn sau đó xác định là ESBL-E và người bệnh cải thiện lâm sàng, không cần thay đổi hay kéo dài liệu trình kháng sinh. Nhóm chuyên gia đề xuất tránh cefepime trong điều trị cUTI hoặc nhiễm ngoài đường tiết niệu do ESBL-E, ngay cả khi đã chứng minh nhạy cảm với cefepime.
Theo IDSA 2026: Nếu piperacillin-tazobactam được khởi trị kinh nghiệm cho uUTI do một vi khuẩn sau đó xác định là ESBL-E và người bệnh cải thiện lâm sàng, không cần đổi thuốc cũng như không cần kéo dài thời gian điều trị. Nhóm chuyên gia đề xuất piperacillin-tazobactam là lựa chọn thay thế cho cUTI do ESBL-E ở người bệnh không nguy kịch và không kèm nhiễm khuẩn huyết. Ngược lại, không khuyến nghị piperacillin-tazobactam để điều trị nhiễm ESBL-E ngoài đường tiết niệu, ngay cả khi đã chứng minh nhạy cảm in vitro với piperacillin-tazobactam.
Theo IDSA 2026: Ertapenem, imipenem và meropenem là các thuốc ưu tiên điều trị nhiễm ESBL-E ngoài đường tiết niệu. Imipenem hoặc meropenem được ưu tiên ở người bệnh nguy kịch hoặc giảm albumin máu. Cefepime-enmetazobactam là lựa chọn thay thế cho các nhiễm ESBL-E ngoài đường tiết niệu. Khi đã đạt đáp ứng lâm sàng phù hợp, có thể cân nhắc chuyển sang ciprofloxacin, levofloxacin hoặc TMP-SMX đường uống, với điều kiện đã chứng minh nhạy cảm in vitro.
Enterobacterales sinh β-lactamase phổ rộng (ESBL-E) là nhóm vi khuẩn có khả năng bất hoạt phần lớn penicillin, cephalosporin và aztreonam. Các chủng ESBL-E vẫn còn nhạy cảm với carbapenem, nhưng thường đồng mang thêm gen hoặc đột biến làm mở rộng phổ kháng đối với nhiều nhóm kháng sinh không phải β-lactam. ESBL gặp phổ biến nhất ở Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae và Klebsiella oxytoca.
