Thông tin thuốc tháng 2 năm 2020
1. Tổng quan số lượng báo cáo ADR của Bệnh viện Từ Dũ
Tổng số báo cáo ADR trong năm 2019 tại Bệnh viện Từ Dũ là 355 báo cáo, tăng 8,6% so với năm 2018 (327 báo cáo), là một trong tám Bệnh viện được nhận khen thưởng với thành tích hoạt động tốt trong công tác báo cáo ADR toàn quốc 2019.
Nhận xét:
- Số lượng báo cáo ADR phân bố tương đối đều giữa các tháng, với số lượng trung bình vào khoảng 30 báo cáo ADR/tháng (trung bình năm 2018 là 26 báo cáo ADR/tháng). Điều này thể hiện sự quan tâm nhiều hơn của nhân viên y tế đến việc báo cáo các phản ứng có hại của thuốc. 100% báo cáo ADR của các khoa được thực hiện dễ dàng, kịp thời qua phần mềm trực tuyến,. Số lượng báo cáo ADR tăng cao nhất vào tháng 8, 9, 10, và thấp nhất vào tháng 1, tương ứng với số lượng bệnh nhân của bệnh viện tại các thời điểm này.
- Các khoa lâm sàng đã gửi các báo cáo ADR đến khoa Dược sớm hơn, để khoa Dược kiểm tra và tổng hợp gửi về Trung tâm DI & ADR Quốc gia, đảm bảo việc tuân thủ về thời gian gửi báo cáo ADR theo Hướng dẫn của Trung tâm đối với các phản ứng đặc biệt nghiêm trọng (tử vong, đe dọa tính mạng, kéo dài thời gian nằm viện, tàn tật vĩnh viễn, dị tật thai nhi).
3. Phân bố số lượng báo cáo ADR theo Khoa
 |
Nhận xét: Khoa Sản N2 và Sản N1 tiếp tục giữ vững thành tích từ năm 2018, có số lượng báo cáo ADR nhiều nhất. Khoa Sản H có cải thiện lớn nhất trong số lượng báo cáo ADR, có số lượng báo cáo ADR tăng hơn gấp đôi so với năm 2018 (23 báo cáo ADR). Các báo cáo ADR gần như đầy đủ thông tin, một số ít báo cáo thiếu chữ ký của người báo cáo (khoảng 3,4%). Sản A có lượng báo cáo ADR thấp nhất.
4. Phân bố số lượng báo cáo ADR theo người báo cáo
|
Đối tượng báo cáo |
Số lượng |
Tỷ lệ% |
|
Bác sĩ |
89 |
25,1 |
|
Hộ sinh |
254 |
71,5 |
|
Dược sĩ |
12 |
3,4 |
Nhận xét: Tỉ lệ đối tượng báo cáo ADR không thay đổi nhiều so với năm 2018. Đối tượng báo cáo chủ yếu vẫn là Hộ sinh (71,5%), sau đó là Bác sĩ (25,1%) và Dược sĩ (3,4%).
5. Phân bố số lượng báo cáo ADR theo nhóm thuốc
|
Nhóm thuốc |
Số lượng |
Tỷ lệ% |
|
Thuốc giảm đau, hạ sốt không steroid
|
160 155 |
45,1 (96.9%) |
|
Kháng sinh
|
142 55 12 |
40,0 (38,7) (8,5) |
|
Thuốc giảm đau, hạ sốt khác |
13 |
3,7 |
|
Thuốc chấm dứt thai kỳ |
12 |
3,7 |
|
Thuốc điều trị ung thư |
7 |
2,0 |
|
Thuốc chứa estrogen, progesterone, testosterone |
4 |
1,1 |
|
Thuốc khác |
10 |
2,8 |
|
Không xác định được thuốc gây ADR |
7 |
2,0 |
|
Tổng |
355 |
100 |
Nhận xét: Số lượng báo cáo ADR theo nhóm thuốc không thay đổi nhiều so với năm 2018, hai nhóm thuốc chiếm tỉ lệ cao nhất trong số các báo cáo ADR là thuốc giảm đau, hạ sốt không steroid - NSAID (45,1%) và kháng sinh (40,0%). Trong nhóm NSAID, Diclofenac chiếm đến 96,9% số báo cáo ADR. Trong nhóm kháng sinh, Vitafxim chiếm 38,7% số báo cáo ADR. Kết quả này tương ứng với số lượng sử dụng của các thuốc này. Ngoài ra, có 7 trường hợp ADR không xác định được rõ thuốc gây ADR do dùng đồng thời nhiều thuốc và không loại trừ được dị ứng do nguyên nhân khác.
6. Phân bố số lượng báo cáo ADR theo cơ địa bệnh nhân
.jpg)
Nhận xét: Số báo cáo ADR trên bệnh nhân có tiền căn dị ứng thuốc là 18%, tăng so với năm 2018 (10,3%). Trong đó, các khoa cần cân nhắc trong việc chỉ định Paracetamol đối với bệnh nhân có tiền sử dị ứng với Alaxan (Paracetamol + Ibuprofen).
Phân loại tiền căn dị ứng thuốc
Trên số bệnh nhân dị ứng thuốc, phân loại tiền sử về dị ứng thuốc được ghi nhận như sau:
- 47,6% dị ứng thức ăn, hải sản
- 22,2% dị ứng thuốc không rõ loại
- 15,8% dị ứng kháng sinh không rõ loại
Các khoa cần lưu ý việc khai thác tiền sử người bệnh và chỉ định thuốc điều trị; có thể phối hợp với Dược sĩ lâm sàng trong công tác khai thác tiền sử dị ứng và lựa chọn thuốc.
7. Kết luận
Việc thực hiện báo cáo ADR đang được thực hiện nghiêm túc tại Bệnh viện Từ Dũ và đã có những bước cải tiến qua từng năm với việc gia tăng số lượng, chất lượng các báo cáo ADR và tuân thủ thời gian gửi báo cáo ADR về Trung tâm DI & ADR Quốc gia. Trong năm 2020, Khoa Dược sẽ tăng cường giám sát công tác báo cáo ADR thông qua việc kiểm tra đối chiếu số lượng thuốc kháng dị ứng sử và việc báo cáo ADR .
Tài liệu:
Bảng thống kê báo cáo ADR năm 2019 của Đơn vị Thông tin thuốc.
- Nhiễm Virus là chủ yếu: Hầu hết các trường hợp viêm họng cấp ở người lớn và trẻ em do virus gây ra (Adenovirus, Rhinovirus, Influenza, Epstein-Barr Virus...).
- Tỷ lệ nhiễm GAS: Liên cầu khuẩn nhóm A (Streptococcus pyogenes - GAS) là nguyên nhân gây viêm họng do vi khuẩn phổ biến nhất. GAS chiếm khoảng 20% – 30% các trường hợp viêm họng ở trẻ em từ 5 đến 15 tuổi, và 5% – 15% ở người lớn.
Theo IDSA 2026: Mặc dù có hiệu quả đối với nhiễm ESBL-E, nhóm chuyên gia đề xuất ưu tiên dành aztreonam-avibactam, ceftazidime-avibactam, meropenem-vaborbactam, imipenem-relebactam, ceftolozane-tazobactam và cefiderocol để điều trị nhiễm do các vi khuẩn biểu hiện kháng carbapenem.
Theo IDSA 2026: Nếu cefepime được khởi trị kinh nghiệm cho uUTI do vi khuẩn sau đó xác định là ESBL-E và người bệnh cải thiện lâm sàng, không cần thay đổi hay kéo dài liệu trình kháng sinh. Nhóm chuyên gia đề xuất tránh cefepime trong điều trị cUTI hoặc nhiễm ngoài đường tiết niệu do ESBL-E, ngay cả khi đã chứng minh nhạy cảm với cefepime.
Theo IDSA 2026: Nếu piperacillin-tazobactam được khởi trị kinh nghiệm cho uUTI do một vi khuẩn sau đó xác định là ESBL-E và người bệnh cải thiện lâm sàng, không cần đổi thuốc cũng như không cần kéo dài thời gian điều trị. Nhóm chuyên gia đề xuất piperacillin-tazobactam là lựa chọn thay thế cho cUTI do ESBL-E ở người bệnh không nguy kịch và không kèm nhiễm khuẩn huyết. Ngược lại, không khuyến nghị piperacillin-tazobactam để điều trị nhiễm ESBL-E ngoài đường tiết niệu, ngay cả khi đã chứng minh nhạy cảm in vitro với piperacillin-tazobactam.
Theo IDSA 2026: Ertapenem, imipenem và meropenem là các thuốc ưu tiên điều trị nhiễm ESBL-E ngoài đường tiết niệu. Imipenem hoặc meropenem được ưu tiên ở người bệnh nguy kịch hoặc giảm albumin máu. Cefepime-enmetazobactam là lựa chọn thay thế cho các nhiễm ESBL-E ngoài đường tiết niệu. Khi đã đạt đáp ứng lâm sàng phù hợp, có thể cân nhắc chuyển sang ciprofloxacin, levofloxacin hoặc TMP-SMX đường uống, với điều kiện đã chứng minh nhạy cảm in vitro.
Enterobacterales sinh β-lactamase phổ rộng (ESBL-E) là nhóm vi khuẩn có khả năng bất hoạt phần lớn penicillin, cephalosporin và aztreonam. Các chủng ESBL-E vẫn còn nhạy cảm với carbapenem, nhưng thường đồng mang thêm gen hoặc đột biến làm mở rộng phổ kháng đối với nhiều nhóm kháng sinh không phải β-lactam. ESBL gặp phổ biến nhất ở Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae và Klebsiella oxytoca.
